يك جوش روز دوم دو جوش و همچنين تا هفت روز يك يك جوش زياده داده با شربت بزورى و يا شربت بنفشه دهند و باز تا آخر هفته دوم هر روز يك يك جوش كم كنند براى تب بلغمى و مركب بسيار مفيد بود ليكن اين نسخه خاكشى مطبوخ مخصوص بحميات داخل عروق است كه نفوذ و تفتيح سدد از جوشانيدن زياده‌تر حاصل مىگردد و لهذا در حميات مذكوره عرقيات نيز به جهت لطافت مخصوص است و دستور بعض متأخرين در معالجهء حماى بلغمى نيست كه بهر نضج باديان اصل السوس هر يك چهار ماشه انيسون سه ماشه جوشانيده صاف كرده گلقند ماليده دهند و گاهى زرشك در منضج مىافزايند تا گرمى ادويه را اعتدال دهد . و اگر تفتيح نيز خواهند شربت بزورى يا سكنجبين بزورى داخل سازند و بعد از گذشتن هفته و ظاهر شدن نضج مواد پرسياوشان پنج ماشه تربد سفيد شش ماشه مويز منقى دو توله انجير زرد سه دانگ برگ سنا يك توله در منضج افزوده جوشانيده صاف كرده مغز فلوس خيارشنبر شش توله گلقند چهار توله ماليده باز صاف نموده روغن بادام چار ماشه اگر نباشد شيره مغز بادام هفت عدد آميخته مسهل دهند . و اگر بهر اخراج بلغم كثير غليظ مسهل قويتر خواهند بوقت چهار گهرى شب باقى مانده حب ايارج هفت ماشه به آب گرم خورده خواب كنند و صبح مسهل مذكور بنوشند . و بدانند كه يك روز اول از مسهل قوى نيمچهء مسهل از باديان بنفشه خطمى هر يك شش ماشه سناء مكى يك توله گل سرخ پنج ماشه مويز منقى دو توله تخم كاسنى نه ماشه سپستان يازده دانه گلقند يا شربت بنفشه دو توله دهند چون سده برآيد روز دوم مسهل قوى كه مذكور شد بدهند و الا سده و قبض شود و همچنين تا از حب ايارج صبح يك دو بار اجابت نشده باشد صبح مسهل جوشانده ندهند كه شكم دم گردد و نفخ شده حال تباه گردد . و اگر بعد از آن تب مفارقت نكند و دو هفته بگذرد قرص گل صغير با عرق باديان و غيره دهند . ذكر ادويهء مفردهء يونانيه و هنديه كه در تب بلغمى نافع است : نوشيدن طبيخ غافث بكسنجبين براى حماى بلغمى و تفتيح سدد مجرب سويدى است و كذا آشاميدن آب كاسنى صحرائى لا سيما به سكنجبين مجرب او است و شرب طبيخ باديان به سكنجبين شكرى و كذا آب باداورد يا طبيخ آن و كذا طبيخ ايرسا به سكنجبين و كذا طبيخ بيخ اذخر به سكنجبين و كذا تخم بادرنجبويه و كذا نانخواه و كذا قشار كندر كذا غاريقون و كذا ريوند به سكنجبين بعد نضج و كذا پوست شجر آزاد درخت با هليلهء كابلى و سياه و با شاهتره در ربيع و خريف بعد كمال نضج و قى كردن به قطعهاى ترب در سكنجبين تر كرده يا آب ترب به سكنجبين آميخته يا تخم ترب كوفته جوشانيده صاف كرده سكنجبين آميخته و تعليق استخوان بازوى راست خروس سوراخ كرده بر صاحب تب بلغمى و كذا چشم راست خرس و خلط دارچينى در اغذيه داكل كرنب هر واحد نافع تب بلغمى است . ديگر در بياض استاد مرحوم مرقوم است كه اگر خانهء عنكبوت سفيد صاف كرده نصف عدد تا يك عدد در قند سياه پيچيده بىاطلاع مريض پيش از نوبت لرزه و تب لغمى و ربع بخورانند دفع شود بايد كه تا سه روز بدهند . و چون گرم بسيار است در تب صفراوى زنهار ندهند . ديگر شب يمانى نبات مساوى كوفته بيخته قبل نوبت از يك ماشه تا دو ماشه به آب سرد بخورند . و اگر پهنكرى را بريان نمايند بهتر است اما كسى را كه سرفهء خشك باشد او را نبايد داد و اين دوا بعضى كسان را شكم براند و فى الفور تب زائل شود . ديگر كه صاحب داراشكوهى به جهت تپهاى باردهء مزمنه از تجارب خود نوشته روز اول دارفلفل يك عدد شب در آب خيسانيده صبح دارفلفل با آب آن بنوشند و روز دوم دو عدد و روز سوم سه و به همين نوع تا چهارده روز بچهارده دارفلفل رسانند آنگاه يك‌يك همىكاهند تا به يكى آيد ان شاء الله تعالى شفا بخشد . ديگر كه تپهاى مزمن را مفيد است برگ شفتالو دو نيم عدد همراه يك عدد فلفل سياه سائيده على الصباح بنوشانند حتى كه بمدقوق نافع است . ديگر جهت حميات مزمنه از حكيم ارشد تخم كشوث چهار ماشه در آب جوشانيده صاف نموده با سكنجبين بنوشند . و اگر خواهند دو نيم ماشه تخم كشوث سائيده در سكنجبين آميخته بليسند و بالايش عرق عنب الثعلب هفت توله بياشامند . ديگر كه حكيم على گويد كه در علاج حماى بلغمى خواه نائبه بود خواه لثقه نافعتر از اين دوائى يافته نشده زنجبيل سفيد بىريشه با شش مثل آب نبات سفيد كوفته بيخته سفوف كنند و هر شب يك مثقال بخورند . ديگر نافع تب بلغمى كونپل كرنجوه سه عدد با يك دو فلفل گرد به آب سائيده بنوشانند . و اگر مغز كرنجوه به آب سوده در بينى چكانند تب لرزه را فرصت دهد ديگر نافع حماى بلغمى برگ آگ زرد شده در انگشت خاكستر نمايند و وقت صبح به قدر چهار سرخ با شهد خورند . ذكر ادويهء مركبهء يونانيه و هنديه كه مفيد تب بلغمى است : تبريد براى حميات بلغميه اول گلقند دو توله بخورند بعدهء شيره تخم كاسنى شيره تخم خيارين هر يك چهار ماشه در عرق عنب الثعلب و عرق شاهتره هر يك پنج توله برآورده شربت بزورى بارد يا شربت نيلوفر دو توله داخل كرده خاكشى پاشيده بنوشند . ديگر براى تب و درد شكم گلقند دو توله در گلاب چهار توله عرق مكوه عرق باديان هر يك پنج توله ماليده صاف كرده خاكشى نه ماشه پاشيده بنوشند . ديگر در حالت قبض طبع شربت بنفشه به آب گرم بدهند و اگر تشنگى بسيار نباشد شربت بسفائج يا شربت انجير موافق بود و يا شربت از سپستان و بسفايج و انجير و مويز منقى و اصل السوس و شكر و ترنجبين و گاهى سنا نيز داخل كرده بسازند و با شيره تخم خيارين و كاسنى بدهند .